Hond en waterpret – de complete gids voor veilig zwemmen en een zorgeloze zomer met je hond

Waarom houden honden van water?

Veel honden houden van water omdat het spelen, beweging en verkoeling combineert. Op warme zomerdagen kan zwemmen bovendien helpen om de lichaamstemperatuur op een natuurlijke manier te reguleren.

Bij sommige rassen zit de liefde voor water diep in hun genetische aanleg. Retrievers, spaniels en veel jachthonden zijn oorspronkelijk gefokt om in en rond water te werken en genieten vaak van zwemmen, apporteren en het verkennen van oevers.

Zwemmen biedt:

• mentale stimulatie
• zachte training voor spieren en gewrichten
• verkoeling op warme dagen
• plezier en zelfvertrouwen
• afwisseling in het dagelijkse leven

Het is echter belangrijk om te onthouden dat niet iedere hond van water houdt. Sommige honden zijn onzeker, terwijl anderen simpelweg niet graag zwemmen.

Gooi een hond nooit in het water om hem te "leren zwemmen". Een negatieve ervaring kan langdurige angst veroorzaken.

Ga je op vakantie, kamperen of een roadtrip maken met je hond? Lees dan ook onze gids over vakantie in Noorwegen met een hond.

Kunnen alle honden goed zwemmen?

Veel mensen denken dat alle honden van nature kunnen zwemmen, maar dat klopt niet altijd.

Sommige honden zijn uitstekende zwemmers, terwijl andere snel moe worden of moeite hebben om zich in het water te redden.

Rassen met een zware borstkas, korte poten of een platte snuit hebben vaak meer moeite met zwemmen.

Voorbeelden hiervan zijn:

• Mopshond
• Engelse Bulldog
• Franse Bulldog
• Teckel
• oudere honden

Zelfs honden die graag zwemmen kunnen in de problemen komen wanneer ze te maken krijgen met:

• sterke stromingen
• hoge golven
• koud water
• uitputting
• gladde steigers of rotsen

Houd daarom altijd toezicht wanneer je hond in het water is, zelfs als hij ervaren en zelfverzekerd lijkt.

Reddingsvest voor honden

Veel mensen denken dat een reddingsvest alleen nodig is voor kleine of onzekere honden, maar in werkelijkheid kan vrijwel iedere hond baat hebben bij extra drijfvermogen in de buurt van water.

Zelfs sterke zwemmers kunnen moe raken, in paniek raken of te maken krijgen met onverwachte stromingen en golven.

Een reddingsvest wordt vooral aanbevolen bij:

• varen
• kajakken en suppen
• sterke stromingen
• fjorden en open zee
• lange zwemtochten
• koud water
• puppy's en oudere honden

Een goed reddingsvest heeft:

• een stevige handgreep op de rug
• opvallende kleuren of reflecterende details
• een comfortabele pasvorm
• extra drijfvermogen rond borst en nek

Bovendien hoeft de hond minder energie te gebruiken om zijn lichaam drijvend te houden, waardoor zwemmen minder vermoeiend wordt.

Hond op een boot, SUP of kajak

Voor veel hondeneigenaren hoort de zomer bij het water. Meren, rivieren, de kust en fjorden zorgen ervoor dat steeds meer mensen hun hond meenemen op een boot, kajak of SUP-board.

Hoewel veel honden hiervan genieten, kunnen water en boten onvoorspelbaar zijn.

Honden kunnen:

• schrikken van golven of motorgeluiden
• plotseling in het water springen
• uitglijden op natte oppervlakken
• vermoeid raken door zon en hitte
• hun oriëntatie verliezen

Is varen nieuw voor je hond? Begin dan rustig. Laat hem alles op zijn eigen tempo ontdekken en beloon kalm gedrag.

Op warme dagen moet je hond altijd beschikken over:

• schaduw
• vers drinkwater
• een koele rustplaats
• voldoende rustmomenten

Veel hondeneigenaren gebruiken tijdens vakanties en boottochten ook GPS-tracking, omdat honden gemakkelijk afgeleid raken in nieuwe omgevingen.

Als je vaak naar stranden, campings of onbekende gebieden gaat, kan het nuttig zijn om te lezen hoe een GPS-tracker voor honden werkt.

De Lildog-tracker is ontwikkeld voor actieve honden en heeft een IP67-certificering, wat betekent dat hij bestand is tegen regen, opspattend water en natte zomerdagen.

Stromingen, golven en verborgen gevaren in het water

Veel mensen denken bij verdrinkingsongevallen aan diep water ver uit de kust. In werkelijkheid vormen sterke stromingen en golven vaak een groter gevaar.

Zelfs ervaren zwemmers kunnen in de problemen komen bij:

• snelstromende rivieren
• uitstromingen van meren
• onderstromingen
• getijdenstromingen
• sterke branding

Een hond die achter een bal of stok aangaat, kan ongemerkt veel verder afdrijven dan de bedoeling was voordat hij merkt hoe sterk de stroming is.

Wees daarom extra voorzichtig in de buurt van rivieren, stroomversnellingen, getijdengebieden en drukke vaarwegen. Bij twijfel is een reddingsvest een van de beste investeringen voor de veiligheid van je hond.

Mag een hond zeewater drinken?

Het korte antwoord is nee. Honden zouden geen zeewater moeten drinken.

Wanneer honden in de golven spelen, achter een bal aan zwemmen of lange tijd in zee verblijven, krijgen ze vaak meer zout water binnen dan hun eigenaar beseft.

Grote hoeveelheden zeewater kunnen leiden tot:

• uitdroging
• braken
• diarree
• lusteloosheid
• coördinatieproblemen
• zoutvergiftiging

In ernstige gevallen kunnen honden last krijgen van trillingen, toevallen en gevaarlijke verstoringen van de elektrolytenbalans.

Het risico neemt toe wanneer een hond:

• herhaaldelijk een bal uit zee apporteert
• langdurig zwemt
• oververhit is
• geen toegang heeft tot vers drinkwater

Zorg daarom altijd voor:

• vers drinkwater
• een drinkbak voor onderweg
• regelmatige rustmomenten in de schaduw

Als je hond braakt, onvast loopt of opvallend sloom wordt na het zwemmen in zee, neem dan contact op met een dierenarts.

Kan een hond te veel water drinken?

De meeste hondeneigenaren kennen de risico's van zeewater, maar minder mensen weten dat een hond ook te veel zoet water kan binnenkrijgen.

Dit wordt watervergiftiging genoemd en ontstaat wanneer een hond zoveel water inslikt dat de zout- en elektrolytenbalans in het lichaam gevaarlijk wordt verdund.

Dit kan gebeuren wanneer een hond:

• lange tijd speelgoed of ballen uit het water apporteert
• herhaaldelijk in een tuinslang bijt
• lang zwemt zonder pauzes
• grote hoeveelheden water inslikt tijdens het spelen

Mogelijke symptomen zijn:

• lusteloosheid
• braken
• wankel lopen
• een opgezwollen buik
• verward gedrag
• trillingen
• toevallen

Hoewel het zeldzaam is, kan watervergiftiging levensbedreigend zijn als het niet tijdig wordt herkend.

Neem daarom regelmatig pauzes tijdens wateractiviteiten, vooral als je hond erg fanatiek apporteert.

Blauwalg en gevaarlijk water

Tijdens warme periodes kunnen er blauwalgbloeiingen ontstaan in meren, vijvers en andere stilstaande of langzaam stromende wateren. Dit kan zeer gevaarlijk zijn voor honden.

Blauwalg, ook wel cyanobacteriën genoemd, kan gifstoffen produceren die invloed hebben op:

• de lever
• het zenuwstelsel
• het spijsverteringsstelsel

Water met blauwalg kan er als volgt uitzien:

• groenachtig
• troebel
• olieachtig aan het oppervlak
• bedekt met een groene laag langs de oever

Als het water er verdacht uitziet, houd je hond er dan uit.

Symptomen na blootstelling kunnen zijn:

• braken
• diarree
• lusteloosheid
• overmatig kwijlen
• coördinatieverlies
• toevallen

Als je hond in mogelijk besmet water heeft gezwommen:

• spoel de hond onmiddellijk grondig af
• voorkom dat hij zijn vacht aflikt
• neem snel contact op met een dierenarts als er symptomen optreden

Bij blauwalg is het altijd beter om te voorzichtig te zijn dan te laat te reageren.

Oververhitting en warme zomerdagen

Dat een hond zwemt, betekent niet automatisch dat hij beschermd is tegen oververhitting.

Veel honden raken zo enthousiast rond water dat ze blijven rennen, zwemmen en spelen terwijl hun lichaam eigenlijk rust nodig heeft.

Tekenen van oververhitting zijn onder andere:

• overmatig hijgen
• felrode slijmvliezen
• lusteloosheid
• wankel lopen
• braken
• instorten

Op warme dagen is het belangrijk om:

• regelmatig pauzes te nemen
• voor schaduw te zorgen
• vaak water aan te bieden
• de heetste uren van de dag te vermijden
• langdurige intensieve inspanning te beperken

Asfalt, steigers en rotsen kunnen in de zomer bovendien gevaarlijk heet worden.

Lees meer in onze gids over honden in de auto tijdens de zomer.

Voor actieve vakanties met campings, drukke locaties en onbekende omgevingen kan ook onze gids over wat je moet doen als je hond wegloopt nuttig zijn.

Hoe lang kan een hond zwemmen?

Veel honden stoppen niet vanzelf wanneer ze moe worden. Vooral actieve werk- en jachthonden blijven vaak zwemmen en apporteren terwijl hun lichaam al rust nodig heeft.

Te lang zwemmen kan leiden tot:

• uitputting
• spierpijn
• oververhitting
• onderkoeling in koud water
• overbelasting van spieren en gewrichten

Om risico's te beperken:

• neem regelmatig pauzes
• laat je hond rusten in de schaduw
• zorg voor vers drinkwater
• beperk lange apporteersessies

Onthoud: dat een hond wil doorgaan, betekent niet dat hij niet moe is.

Veilig zwemmen met je hond

Met een beetje voorbereiding worden zomerse wateractiviteiten veel veiliger voor zowel hond als eigenaar.

Volg deze eenvoudige regels:

• Gooi een hond nooit in het water.
• Neem altijd vers drinkwater mee.
• Gebruik een reddingsvest bij varen en sterke stromingen.
• Houd voortdurend toezicht.
• Let op blauwalg en de waterkwaliteit.
• Neem pauzes in de schaduw.
• Spoel zout water uit de vacht.
• Vermijd gladde steigers en rotsen.
• Wees voorzichtig bij sterke stroming en hoge golven.
• Bescherm de poten tegen hete oppervlakken.

Ben je vaak buiten in de zomer? Dan kan onze gids over GPS-tracking, aanlijnregels en veiligheid voor honden ook interessant zijn.

Puppy's en koud water

Puppy's zijn gevoeliger voor kou dan volwassen honden en kunnen zelfs op warme zomerdagen snel afkoelen.

Bergmeren, schaduwrijke rivieren en noordelijke kustwateren zijn vaak veel kouder dan mensen verwachten.

Wanneer een puppy gaat zwemmen, is het verstandig om:

• zwemsessies kort te houden
• sterke stromingen en hoge golven te vermijden
• de puppy zelf het water te laten ontdekken
• hem goed af te drogen na afloop
• te letten op rillen of lusteloosheid

Een puppy mag nooit gedwongen worden om het water in te gaan.

Hotspots en oorontstekingen na het zwemmen

Lange zomerdagen met een natte vacht en warme temperaturen kunnen huidproblemen bij honden veroorzaken.

Een van de meest voorkomende problemen is een hotspot, ook wel acute vochtige dermatitis genoemd.

Hotspots ontstaan vaak wanneer:

• vocht in de vacht blijft zitten
• de huid warm en geïrriteerd raakt
• de hond veel likt of krabt
• bacteriën zich ontwikkelen in een vochtige omgeving

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• rode en geïrriteerde huid
• jeuk
• pijn of gevoeligheid
• een onaangename geur
• nattende wondjes

Honden met hangoren hebben daarnaast een verhoogd risico op oorontstekingen na veel zwemmen.

Om het risico te verminderen:

• spoel zout water uit de vacht
• droog je hond grondig af
• droog de oren voorzichtig
• let op een nare geur of veelvuldig schudden met het hoofd

Wat doe je als je hond dreigt te verdrinken?

Wanneer je hond in nood raakt in het water, is het belangrijk om zo kalm mogelijk te blijven.

Paniek kan de situatie gevaarlijker maken voor zowel de hond als degene die probeert te helpen.

Als je hond moeite heeft om boven water te blijven:

• gebruik de handgreep van het reddingsvest indien aanwezig
• breng jezelf niet in gevaar
• haal de hond zo snel mogelijk uit het water
• houd de hond daarna warm

Zelfs als je hond daarna normaal lijkt, is het verstandig om een dierenarts te raadplegen wanneer hij:

• hoest
• moeilijk ademt
• erg moe lijkt
• mogelijk water heeft ingeademd

Zelfs kleine hoeveelheden water in de longen kunnen ernstige complicaties veroorzaken. Als je hond hoest, vreemd ademt of ongewoon sloom lijkt na een bijna-verdrinking, neem dan onmiddellijk contact op met een dierenarts.

Complicaties kunnen zich uren later ontwikkelen, zelfs wanneer de hond aanvankelijk normaal lijkt.

CPR en levensreddende eerste hulp voor honden

Als een hond niet meer ademt of geen hartslag heeft na een verdrinkingsongeval, kan snelle eerste hulp het verschil maken tussen leven en dood terwijl je onderweg bent naar een dierenarts. In de onderstaande video worden de basisprincipes van reanimatie (CPR) bij honden uitgelegd:

Belangrijk: CPR mag alleen worden uitgevoerd wanneer de hond niet ademt of geen hartslag heeft. Neem zo snel mogelijk contact op met een dierenarts of dierenambulance.

De basisstappen zijn:

1. Controleer of de hond reageert.
2. Controleer de ademhaling en maak de luchtwegen vrij.
3. Controleer op een hartslag of pols.
4. Begin met borstcompressies als er geen hartslag aanwezig is.
5. Geef beademingen als de hond niet ademt.
6. Ga door totdat professionele hulp arriveert of de hond zelfstandig begint te ademen.

Zelfs als de hond weer bijkomt, moet hij zo snel mogelijk door een dierenarts worden onderzocht.

Handige uitrusting voor wateractiviteiten

Voordat je naar het strand, een meer of een boottocht vertrekt, is het verstandig om enkele extra spullen mee te nemen.

Deze uitrusting kan wateractiviteiten veiliger en aangenamer maken:

• reddingsvest
• vers drinkwater
• drinkbak voor onderweg
• handdoek
• schaduwdoek of parasol
• EHBO-kit
• lange lijn
• GPS-tracker
• drijvend speelgoed
• koelmat of deken

Voor veel hondeneigenaren gaat veiligheid rond water niet alleen over verdrinking voorkomen, maar ook over weten waar hun hond zich bevindt wanneer hij een strand, camping of onbekende omgeving verkent.

Veelgestelde vragen over honden en zwemmen