5G en mobiele straling: is het gevaarlijk voor honden?

Eerst dit: wat bedoelen we met “straling”?

Het woord “straling” wordt vaak gebruikt alsof alles hetzelfde is, maar er bestaat een belangrijk verschil tussen ioniserende en niet-ioniserende straling.

Ioniserende straling (kan DNA beschadigen)

• Röntgenstraling
• Gammastraling
• Radioactieve bronnen

Dit type straling kan voldoende energie hebben om DNA direct te beschadigen.

Niet-ioniserende straling (heeft niet genoeg energie om DNA te beschadigen)

• Radiogolven
• Wi-Fi en Bluetooth
• 4G en 5G

5G en mobiele communicatie vallen onder niet-ioniserende straling. Dat betekent dat deze straling niet genoeg energie heeft om chemische bindingen in cellen te verbreken of DNA te beschadigen zoals röntgenstraling dat kan. De WHO legt uit dat het belangrijkste bekende effect van radiofrequente velden bij hoge niveaus opwarming van weefsel is (tissue heating), en dat blootstelling door alledaagse technologieën bij normale niveaus doorgaans slechts een verwaarloosbare temperatuurstijging veroorzaakt. Bron: WHO – 5G mobile networks and health

Wat zeggen gezondheidsinstanties en wetenschappelijke experts?

Bij het beoordelen van gezondheidsrisico’s gaat het niet om één enkele studie, maar om het geheel van wetenschappelijk onderzoek over langere tijd. Verschillende toonaangevende instanties hebben uitgebreide evaluaties uitgevoerd van de beschikbare wetenschappelijke kennis:

WHO (Wereldgezondheidsorganisatie)

De WHO vat het onderzoek naar radiofrequente velden en 5G samen en stelt dat het belangrijkste mechanisme bij voldoende hoge blootstelling de opwarming van weefsel is. Tegelijkertijd benadrukt de organisatie dat de niveaus van moderne technologie doorgaans ruim onder de grenswaarden liggen die zijn vastgesteld om de gezondheid te beschermen. Bron: WHO – vragen en antwoorden over 5G en gezondheid

ICNIRP – internationale blootstellingslimieten

ICNIRP (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection) publiceerde in 2020 bijgewerkte richtlijnen voor radiofrequente elektromagnetische velden (100 kHz tot 300 GHz) – een frequentiebereik dat mobiele netwerken, Wi-Fi en 5G omvat. Deze richtlijnen zijn ontwikkeld om bescherming te bieden tegen bewezen effecten, voornamelijk gerelateerd aan opwarming bij hoge blootstelling. Bron: ICNIRP Guidelines 2020 (PDF)

EU/SCHEER – beoordeling van het wetenschappelijke bewijs

De wetenschappelijke commissie van de Europese Commissie (SCHEER) beoordeelde onderzoek dat vanaf 2015 is gepubliceerd en rapporteerde dat er geen matig of sterk bewijs kon worden vastgesteld voor negatieve gezondheidseffecten van radiofrequente velden bij niveaus onder de geldende EU-grenswaarden. Bron: EU/SCHEER – Scientific evidence on radiofrequency

Maar is 5G dan schadelijk voor honden?

Dat is een veelgestelde vraag. Honden hebben inderdaad andere zintuigen dan mensen (zoals een veel sterker reukvermogen), maar dat betekent niet dat zij biologisch gezien automatisch “gevoeliger” zijn voor radiofrequente velden. De mechanismen die in wetenschappelijk onderzoek bij zoogdieren worden beschreven, hebben vooral te maken met opwarming bij hoge blootstelling – niet met “DNA-schade” door 5G.

In de praktijk leven honden in dezelfde elektromagnetische omgeving als mensen. De blootstelling die zij in het dagelijks leven ervaren (van zendmasten, Wi-Fi, mobiele telefoons en andere draadloze apparaten) ligt doorgaans onder vastgestelde grenswaarden. Wanneer grote wetenschappelijke instanties concluderen dat bij deze niveaus geen schade is aangetoond voor mensen, bestaat er ook geen robuust mechanisme dat erop wijst dat honden juist door diezelfde signalen schade zouden oplopen.

Hoe zit het met mobiele telefoons en kanker – is dat niet onderzocht?

Ja, en juist daarom bestaat er veel onderzoek naar dit onderwerp. Het Amerikaanse National Cancer Institute vat het onderzoek naar mobiele telefoongebruik en kankerrisico samen en benadrukt dat radiofrequente straling niet-ioniserend is (en dus geen DNA beschadigt zoals röntgenstraling). Grote studies en langdurige monitoring hebben bovendien geen duidelijke toename van hersentumoren laten zien, ondanks de sterke groei van mobiel telefoongebruik. Bron: NCI – Cell Phones and Cancer Risk

Daarnaast bestaan er systematische reviews die specifiek kijken naar 5G-frequenties (inclusief hogere frequenties boven 6 GHz). De conclusie daarvan is dat er geen bevestigd bewijs is voor gezondheidsschade bij lage niveaus die overeenkomen met realistische blootstelling in het dagelijks leven. Bron: Karipidis et al. (2021) – state-of-the-science review

Praktisch: vormt een GPS-tracker of slim halsbandje een extra risico?

Draadloze apparaten die communiceren via mobiele netwerken, Wi-Fi of Bluetooth zenden signalen uit in korte intervallen en met een beperkt vermogen. Ze vallen bovendien onder strenge normen en blootstellingslimieten. Voor de meeste alledaagse producten is de blootstelling laag en binnen niveaus die door gezondheidsautoriteiten en experts als veilig worden beschouwd.

Als je toch bezorgd blijft, is het zinvoller om je te richten op echte, aantoonbare risico’s voor honden: verkeer, teken, giftige planten of voeding, oververhitting in de zomer, slechte beveiliging in de auto en het ontbreken van identificatie. “5G-straling” staat ver onderaan die lijst – simpelweg omdat er geen solide wetenschappelijk bewijs is voor schade bij normale blootstellingsniveaus.

Samenvatting

• 5G en mobiele netwerken zijn niet-ioniserende straling en kunnen DNA niet beschadigen zoals röntgenstraling dat kan.
• Het belangrijkste bekende effect bij hoge blootstelling is opwarming van weefsel, terwijl alledaagse niveaus ruim onder de grenswaarden liggen.
• De WHO beschouwt 5G en radiofrequente velden binnen de geldende limieten als niet aantoonbaar schadelijk.
• De ICNIRP-richtlijnen (2020) dekken het frequentiebereik van 5G en vormen de basis voor bescherming in veel landen.
• EU/SCHEER vond geen matig of sterk bewijs voor negatieve gezondheidseffecten onder de huidige EU-grenswaarden.
• Er bestaat geen robuust mechanisme of documentatie die erop wijst dat honden in het dagelijks leven extra kwetsbaar zouden zijn voor “5G”.